Kí ni Àwọn Òwe Jésù?
Àwọn àkàwé Jésù jẹ́ ìtàn kúkúrú tí ó ní ìtumọ̀ àkàwé, tí a fà láti inú ìgbésí-ayé ojoojúmọ́ ní ọ̀rúndún kìíní, tí ó ṣípayá àwọn ohun ìjìnlẹ̀ ìjọba Ọlọ́run. Ọ̀rọ̀ Gíríkì náà àkàwé (parabole) túmọ̀ sí "ìfi ohun kan lẹ́gbẹ̀ẹ́ ohun mìíràn," tí ó ń fi ìfiwéra hàn láàárín ìtàn ayé tí a mọ̀ dáadáa àti òtítọ́ ọ̀run tí ó jinlẹ̀. Jésù lo ọ̀nà ẹ̀kọ́ yìí láti fi pa òtítọ́ ọ̀run mọ́ àti láti fi hàn ní àkókò kan náà, ní mímú àsọtẹ́lẹ̀ Sáàmù 78:2 ṣẹ: "Èmi yóò la ẹnu mi ní òwe; èmi yóò sọ àwọn ohun ìkọ̀kọ̀ tí a ti fi pamọ́ láti ìgbà àtijọ́." Gẹ́gẹ́ bí Márkù 4:33-34 ṣe sọ, Jésù kọ́ àwọn ọ̀pọ̀ ènìyàn ní òwe nìkan, ó ń sọ̀rọ̀ "bí wọ́n ṣe lè gbọ́." Ọ̀nà yìí ń pe àwọn olùgbọ́ láti kópa lọ́wọ́, tí ó ń béèrè pé kí wọ́n ronú jinlẹ̀ lórí ìtumọ̀ rẹ̀ dípò kí wọ́n kàn gba ìròyìn lásán.
Kí nìdí tí Jésù fi ń kọ́ni ní àwọn òwe?
Lilo Jesu ti awọn òwe ṣiṣẹ́ ní ète méjì: ìfihàn fún àwọn tí ó gbà á, àti ìpamọ́ fún àwọn alágídí. Nínú Matteu 13:10-17, àwọn ọmọ-ẹ̀yìn béèrè lójú pàtàkì pé kí nìdí tí òun fi ń sọ̀rọ̀ nínú òwe, Jesu sì tọ́ka sí Aísáyà 6:9-10, ó ṣàlàyé pé àwọn òwe yà àwọn tí ọkàn wọn ṣí sí ìjọba Ọlọ́run sọ́tọ̀ kúrò lọ́dọ̀ àwọn tí a le nípa àìgbàgbọ́. Àwọn òwe ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ìtàn tí ń kọlu àwọn ìrònú àtẹ̀yìnwá. Òwe Samáríà tí ó ṣeun tún "aládùúgbò" túmọ̀ kọjá ààlà ẹ̀yà. Ọmọ tí ń ṣìnà ṣokùnfà ìyanu fún àwọn olùgbọ́ nípa fífi àánú àtàtà Ọlọ́run hàn sí àwọn tí kò yẹ. Àwọn ìtàn wọ̀nyí kì í ṣe àpẹẹrẹ lásán, ṣùgbọ́n ohun ìjà tẹ́ọ́lọ́jì tí ń wó àwọn ìrònú lulẹ̀, tí ó sì ń pe àwọn ènìyàn sí ìyípadà pátápátá sí ìjọba Ọlọ́run.
Bí a Ṣe Ṣe Ìwádìí Òwe Kọ̀ọ̀kan: Ìlànà Tí A Ti Fìdí Rẹ̀ Múlẹ̀
Bẹ̀rẹ̀ nípa dídámọ̀ àwọn olùgbọ́ ìpilẹ̀ṣẹ̀ àti ohun tí àṣà wọn retí. Béèrè: Kí ni ẹni tí ó jẹ́ Júù ní ọ̀rúndún kìíní yóò ti ronú nípa àwọn ènìyàn inú ìtàn yìí? Nígbà náà, wá ibi “ìpayà” — àkókò tí ìtàn náà yí èrò padà. Nínú Òwe Àwọn Òṣìṣẹ́ Nínú Ọgbà Àjàrà (Matteu 20:1-16), ìpayà dé nígbà tí olówó ọgbà san owó dọ́gba fún gbogbo àwọn òṣìṣẹ́, láìka iye wákàtí tí wọ́n ṣiṣẹ́ sí. Lẹ́yìn náà, ṣàyẹ̀wò èdè Gíríkì ìpilẹ̀ṣẹ̀ fún àwọn ọ̀rọ̀ pàtàkì tí ó ní ìtumọ̀ ẹ̀kọ́. Ní ìkẹyìn, fi òtítọ́ inú òwe náà sí ara rẹ̀ nípa ìrònú tòótọ́. Ọ̀nà yìí yí kíkà tí kò ní ìmúṣẹ padà sí ìbágbépọ̀ tí ó ní ìmúṣẹ pẹ̀lú Ọ̀rọ̀ alààyè, tí ó jẹ́ kí òwe náà sọ̀rọ̀ tuntun sí àwọn ipò ìgbàlódé.
Kí ni Àwọn Ìwé-àkọsílẹ̀ fi hàn nípa Ìjọba Ọlọ́run?
Àwọn òwe náà pa pọ̀ ṣàpẹẹrẹ àwòrán tí ó yani lẹ́nu nípa Ìjọba Ọlọ́run gẹ́gẹ́ bí èyí tí ó ti wà tẹ́lẹ̀ àti èyí tí kò tíì ní kíkún. Àwọn òwe Ẹsẹ Mọstadì àti Ìwúkàrà (Matteu 13:31-33) ṣàpẹẹrẹ ìbẹ̀rẹ̀ pẹ̀lẹ́pẹ̀lẹ́ ti Ìjọba àti ìgbòkègbodò rẹ̀ tí kò lè yẹ̀. Ìṣúra Tí Ó Farapamọ́ àti Pẹ́lú Tí Ó Níyelórí Púpọ̀ (Matteu 13:44-46) tẹnu mọ́ iye rẹ̀ tí ó pọ̀ ju gbogbo lọ. Àwọn Àlìkámà àti Èpò (Matteu 13:24-30) ṣàlàyé ìdí tí ẹ̀ṣẹ̀ fi ń wà pẹ̀lú rere títí di ìkórè ìkẹyìn. Nípasẹ̀ àwọn ìtàn wọ̀nyí, Jésù ń fi hàn pé ìjọba Ọlọ́run ń ṣiṣẹ́ nípa àwọn iye tí a yí padà: àwọn ẹni ìkẹhìn di àkọ́kọ́, àwọn tí ó sọnù ni a rí, àwọn aláàánú ni wọ́n gba àánú. Òwe kọ̀ọ̀kan jẹ́ ojú fèrèsé sí ọkàn Baba, tí ń fi Ọlọ́run tí ń wá àwọn tí ń rìn kiri, tí ń yọ̀ fún àwọn tí ń padà, tí ó sì ń tú ojúrere sílẹ̀ ju ìwọ̀n èrò ènìyàn lọ.
Báwo Ni O Ṣe Lè Lo Àwọn Òwe Náà Lónìí?
Àwọn òwe náà béèrè fún ìdáhùn ti ara ẹni. Bí o ṣe ń kẹ́kọ̀ọ́ ọ̀kọ̀ọ̀kan wọn, fi ara rẹ sínú ìtàn náà. Nínú Òwe Àwọn Onígbèsè Méjì (Luku 7:41-43), ṣé ìwọ ni ẹni tí ó jẹ gbèsè díẹ̀ tàbí púpọ̀? Nínú Opó Tí Ó ń Tẹ̀síwájú (Luku 18:1-8), ṣé àdúrà rẹ ń fi ìfaradà rẹ̀ hàn tàbí àìrẹ̀wẹ̀sì ara rẹ? Ṣe ààyè fún ìdákẹ́jẹ́ẹ́ lẹ́yìn kíkà, ní jíjẹ́ kí Ẹ̀mí Mímọ́ tan ìmọ́lẹ̀ sí ibi tí òwe náà bá pàdé àwọn ipò pàtàkì rẹ. Pín àwọn òye rẹ nínú àwùjọ, nítorí àwọn òwe náà ni a ṣe ní ìgbàgbọ́ pé kí a jíròrò wọn, kí a jiyàn wọn, kí a sì gbé wọn jáde papọ̀. Kọ àwọn ìbéèrè tí ó dìde sílẹ̀, tún wọn wò ní ọ̀sọ̀ọ̀sọ̀, kí o sì wò bí òwe kan náà ṣe ń so èso tuntun ní àwọn àkókò ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ti ìrìn-àjò ẹ̀mí rẹ.
- Jésù sọ àwọn òwe tí ó ju 37 lọ, ọ̀kọ̀ọ̀kan ń fi ẹ̀yà pàtàkì kan ti Ìjọba Ọlọ́run hàn
- Ọ̀rọ̀ Gíríìkì parabolē túmọ̀ sí "fífi lẹ́gbẹ̀ẹ́" — fífi àwọn ìtàn ayé wé àwọn òtítọ́ ọ̀run
- Àwọn òwe ń fi òtítọ́ hàn fún àwọn tí ń wá a, wọ́n sì ń pa á mọ́ fún àwọn tí ọkàn wọn le
- Òwe kọ̀ọ̀kan ní "ojú tí ó ya lẹ́nu" tí ń yí àwọn ìfojúsùn ènìyàn padà
Ìparí: Dídáyé Mọ́ Àwọn Òwe
Àwọn òwe Jésù jẹ́ ọ̀pá ìkọ́ni tí ó lágbára jù lọ tí a ti lò láyé. Wọn kì í ṣe àwọn ohun àtijọ́ ṣùgbọ́n ọ̀rọ̀ alààyè tí ń bá a lọ láti kojú, tù wọ́n nínú, kí wọ́n sì yí gbogbo ìran padà. Nípa kíkẹ́kọ̀ọ́ wọn pẹ̀lú ìmọ̀-ẹ̀rọ àti ìṣípayá ti ẹ̀mí, o fi ara rẹ sí ipò láti gbọ́ ohùn Olùkọ́ pẹ̀lú ìmọ́lẹ̀ tuntun. Jẹ́ kí àwọn ìtàn wọ̀nyí tún èrò inú rẹ ṣe, tún àwọn iye rẹ ṣe, kí wọ́n sì fà ọ́ sínú àṣírí Ìjọba náà. Àwọn òwe náà ń pè ọ́ kì í ṣe láti mọ Ọlọ́run nìkan ṣùgbọ́n láti pàdé rẹ̀ — ìpàdé yẹn sì ń yí ohun gbogbo padà.
