Àpẹẹrẹ Ọmọ Oníkà, tí a kọ nínú Luku 15:11-32, jẹ́ àpẹẹrẹ tí ó gùn jùlọ, tí ó díjùlọ, tí a sì tún máa ń pè lójú jùlọ nínú gbogbo ẹ̀kọ́ Jesu. Tí a ń pè ní "okúta iyebíye àti adé gbogbo àwọn àpẹẹrẹ," ìtàn yìí fi ohun pàtàkì ti Ìhìn Rere hàn: ìfẹ́ tí kò ní ààlà ti Ọlọ́run fún gbogbo ẹlẹ́ṣẹ̀.
Àyíká: Kí nìdí tí Jesu fi sọ àpẹẹrẹ yìí?
Láti lóye àpẹẹrẹ yìí dáadáa, a gbọ́dọ̀ gbé e sínú àyíká orí kẹẹ̀ẹ́dógún (15) Luku. Àwọn akọ̀wé àti àwọn Farisì ń kùn pé Jesu ń gba àwọn agbowó-ori àti ẹlẹ́ṣẹ̀, ó sì ń jẹun pẹ̀lú wọn. Ni Jesu fi sọ àwọn àpẹẹrẹ mẹ́ta lẹ́sẹ̀sẹ: Àgùntàn Tí a Pàdánù, Owó Tí a Pàdánù, àti Ọmọ Oníkà — tí ó jẹ́ mẹ́ta àwọn àpẹẹrẹ ìràpadà.
Ẹ̀dá Mẹ́ta — Àwòrán Ẹ̀mí Mẹ́ta
Baba: Àwòrán Ọlọ́run
Baba nínú àpẹẹrẹ ni ẹ̀dá pàtàkì, tí ó dúró fún Ọlọ́run. Nígbà tí ọmọ àbíké bèèrè ogún rẹ̀ — iṣẹ́ tí ó jẹ́ pé ó ń fẹ́ kí baba rẹ̀ kú nínú àṣà Ìlà Oòrùn àtijọ́ — baba kò bínú, ṣùgbọ́n ó pín ogún ní ìdákẹ́jẹ́. Èyí fi hàn pé Ọlọ́run ń bọ̀wọ̀ fún ìfẹ́ àyíyàn ènìyàn, bí a tilẹ̀ mọ̀ pé wọ́n lè ṣe àṣìṣe.
Nígbà tí ó wà lójú ọ̀nà jìnnà, baba rẹ̀ rí i, inú rẹ̀ sì yọ́; ó sáré lọ sọ́dọ̀ ọmọ rẹ̀, ó gbá a mọ́ra, ó sì fi ẹnu kò ó.
— Luku 15:20 (Ẹ̀dà Ìbílẹ̀)✦ Àkíyèsí Àṣà
Ní àṣà Ìlà Oòrùn ọ̀rúndún kìíní, àgbàlagbà onípò kì í sáré rí — nítorí pé ó béèrè pé kí ó gbé aṣọ rẹ̀ sókè, tí ó fi ẹsẹ̀ rẹ̀ hàn, èyí tí wọ́n kà sí àìṣe ọlọ́lá. Iṣẹ́ baba tí ó sáré lọ sọ́dọ̀ ọmọ rẹ̀ fi hàn pé ó ṣe tán láti fi ọlá ara rẹ̀ nù nítorí ìfẹ́. Akẹ́kọ̀ọ́ Kenneth E. Bailey ń pè é ní "iṣẹ́ oore-ọ̀fẹ́ tí ó gba gbogbo àṣà ilé lọ."
Ọmọ Àbíké: Ìrìnàjò Láti Ìṣọ̀tá sí Ìrònú-pìwà-dà
Ọmọ àbíké dúró fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀ tí Jesu ń gbà. Ìrìnàjò rẹ̀ ń gba ìpele púpọ̀: béèrè òmìnira, fi ọrọ̀ rẹ̀ dà nù, ṣubú sínú ipò-àìní (bọ́ ẹlẹ́dẹ̀ — iṣẹ́ àìmọ́ jùlọ fún Júù), àti níkẹyìn "wá sí ìmọ̀ ara rẹ̀."
Lẹ́yìn tí ó ti ná gbogbo nǹkan, ìyàn ńlá sì dé ní gbogbo orílẹ̀-èdè yẹn, ó sì bẹ̀rẹ̀ sí ní pàdánù... Ó ń fẹ́ kóun kún inú rẹ̀ pẹ̀lú èèpo tí àwọn ẹlẹ́dẹ̀ ń jẹ, ṣùgbọ́n kò sí ẹni tí ó fún un ní nǹkan kan. Nígbà tí ó wá sí ìmọ̀ ara rẹ̀, ó wí pé, ‘Ọ̀pọ̀ àwọn ọmọ-ọ̀dọ̀ tí baba mi ń bẹ ló lóúnjẹ tí ó pọ̀, èmi sì ń kù nítorì ebi ikú!’
— Luku 15:14-17Ọmọ Àgbà: Ewu Ìdúró-ṣe-ododo-ti-ara-ẹni
Ọmọ àgbà, tí a kì í sábà àkíyèsí ṣùgbọ́n ó ṣe pàtàkì, dúró fún àwọn Farisì — àwọn tí ó wà "nílé" pẹ̀lú Ọlọ́run ṣùgbọ́n tí kò lóye ọkàn-àyà Rẹ̀. Ó bínú nígbà tí baba rẹ̀ ṣe ayẹyẹ ìpadàbọ̀ ọmọ rẹ̀, tí ó fi hàn pé ó ń sìn baba rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìránṣẹ́, kì í ṣe gẹ́gẹ́ bí ọmọ.
✦ Àlàyé Jíjinlẹ̀
Ọ̀pọ̀ àwọn onímọ̀-ẹ̀kọ́-ìsìn ń ṣàkíyèsí pé àwọn ọmọ méjèèjì ti "pàdánù" — àbíké ní ti ara (kúrò lọ́dọ̀ baba), àgbà ní ti ẹ̀mí (súnmọ́ baba ṣùgbọ́n ọkàn rẹ̀ jìnnà). Ìyàtọ̀ ni pé: àbíké nìkan ló mọ̀ pé ó pàdánù, ó sì padà. Àpẹẹrẹ náà parí pẹ̀lú àṣírí — a kò mọ̀ bí ọmọ àgbà bá dara pọ̀ mọ́ ayẹyẹ — gẹ́gẹ́ bí ìpè sí olùgbọ́.
Ẹ̀kọ́ Tí Kò Ní Àkókò
Ọmọ mi yìí ti kú, ó sì wá di ààyè; ó ti pàdánù, a sì rí i.
— Luku 15:24Òtítọ̀ Pàtàkì Mẹ́rin Láti Inú Àpẹẹrẹ:
- Ọlọ́run ń dúró nígbà gbogbo: Baba ń wo ojú ọ̀nà nígbà gbogbo, ó ṣetán láti dárí jì ní kété tí ọmọ bá padà.
- Ìrònú-pìwà-dà tòótọ́ kò ní láti pépé: Ọmọ kò parí ọ̀rọ̀ tí ó kọ́kọ́ ṣe létí kí baba tó gbá a mọ́ra. Oore-ọ̀fẹ́ kò béèrè pépé.
- Ìdúró-ṣe-ododo-ti-ara-ẹni jẹ́ pàdánù pẹ̀lú: Ọmọ àgbà ń rán wa létí pé jíjẹ́ nínú ilé Ọlọ́run láìnífẹ́ ọkàn jẹ́ jíjìnnà sí I.
- Ayẹyẹ ọ̀run: Gbogbo ẹlẹ́ṣẹ̀ tí ó ronú-pìwà-dà ń mú ayọ̀ ńlá wá fún Ọlọ́run — kì í ṣe ìbànújẹ́ tàbí ìjìyà.
Àpẹẹrẹ Ọmọ Oníkà kì í ṣe nìkan nípa ọmọ tí ó fi ilé sílẹ̀. Ó sọ̀rọ̀ nípa baba tí ó ṣe tán láti fi ohun gbogbo nù — ọlá, àṣà, ìbínú tí ó tọ́ — láti gba ọmọ rẹ̀ padà. Èyí ni ohun pàtàkì Ìhìn Rere: Ọlọ́run kò dúró tí a bá di ẹni yẹ kí ó tó fẹ́ràn wa; Ó fẹ́ràn wa nínú àìyẹ́ wa.
