Àwọn Ìwé Bíbélì Jíjìn Lọ́nà Gíga pèsè ọ̀nà tó ní ìtòlẹ́sẹẹsẹ, tó dá lórí irú ẹ̀da, àti ìlànà ìkẹ́kọ̀ọ́ igbésẹ̀ márùn-ún tó ṣèrànwọ́ fún àwọn òǹkà láti rìn nínú Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run pẹ̀lú ìmọ̀lára àti ìbọ̀wọ̀. Nípa pípàdé pẹ̀lú àṣà títọpasẹ̀ kókó, àwọn ọ̀nà kíkà tó bá ẹni mọ́lẹ̀, àti àwọn iṣẹ́ àtẹ̀jáde tó wúlò, ó yí àìkà tí a yà sọ́tọ̀ di ìpàdé ọ̀kan, tó yípadà, pẹ̀lú Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run.
Kí ni Àwọn Ìwé Bíbélì Jíjìn Lọ́nà Gíga?
Àwọn Ìwé Bíbélì Jíjìn Lọ́nà Gíga jẹ́ ọ̀nà tó péye tí ó kọjá àwọn àkójọ kíkà sí ojú láti fi ìtòlẹ́sẹẹsẹ ìmọ̀-Ọlọ́run hàn. Dípò kí a máa wo àwọn Májẹ̀mú Láíláí àti Titun gẹ́gẹ́ bí àwọn ibi ìpamọ́ ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀, ètò yìí ṣe àwòrán àwọn ìwé mẹ́rìndínlọ́gọ́ta (66) gẹ́gẹ́ bí ìtàn kan tó ń ṣẹlẹ̀, tó ń dúró, ti ifẹ́ Ọlọ́run. Àwọn òǹkà gba ààyè sí ètò kíkà tó ń bára lọ, tí a ṣètò nípa irú ẹ̀da àiwe àti ìṣòro, tó sì ń rí i pé ìlọsíwájú ń bá a lọ láìṣe ààmú ìmọ̀-Ọlọ́run. Àpẹẹrẹ náà pẹ̀lú aṣàtọpasẹ̀ ìtẹ̀lẹ̀ kókó tó fi ojú hàn bí àwọn ìlérí májẹ̀mú, ìgbòkègbòdò ìjọba, àti oore-ọ̀fẹ́ ìràpadà ṣe ń ran ara wọn ní igba ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọ̀gọ̀ọ̀rún ọdún. A ṣe é fún àwọn tó ń ṣiyèméjì, àwọn onígbàgbọ́ tuntun, àti àwọn òǹkọ̀wé ẹ̀kọ́-Ọlọ́run tó ti dàgbà, ó ń pèsè àwọn ibi ìbẹ̀rẹ̀ tó bá ẹni mọ́lẹ̀ àti àwọn iṣẹ́ àtẹ̀jáde ìkẹ́kọ̀ọ́ tó ṣe é gba. Ọ̀nà yìí rọ́pò àìkà lọ́nà àìṣeèṣe pẹ̀lú ìkíkà lọ́nà ìfarahàn, ó sì ń pè ọ́ láti tọpasẹ̀ bí Ẹ̀mí Mímọ́ ṣe darí àwọn òǹkọ̀wé ẹ̀dá láti kọ ìtàn ìgbàlà kan tó péye.
Báwo ni irú ẹ̀da alọ́wọ́bí ṣe ń ṣe àmúpín ìlànà ìtumọ̀ rẹ?
Líloye irú ẹ̀da alọ́wọ́bí ni ìpìlẹ̀ àkọ́kọ́ fún ìtumọ̀ Bíbélì tó jẹ́ olóòtítọ́. Bíbélì ní ìtàn ìṣẹlẹ̀, ewi ọgbọ́n, àsọtẹ́lẹ̀ wòlíì, àwọn ìran apocalypse, àti àwọn lẹ́tà pastorali, ẹ̀yà kọ̀ọ̀kan ń béèrè àwọn ìlànà ìtumọ̀ ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Nígbà tí a ń súnmọ́ àwọn ìwé ewi bí Orin Dafidi tabi Orin Solomoni, àwọn òǹkà gbọ́dọ̀ dá àkàwé, ìfàwọn, àti ìlù ọkàn mọ̀, dípò kí a retí ìròyìn ìtàn lọ́nà gidi. Àwọn ìwé wòlíì, bíi ti Aisaya tabi Jeremiah, ń lo àwọn àpẹẹrẹ ẹ̀jọ́ májẹ̀mú àti àwọn àpẹẹrẹ ààmì tó ń tọ́ka sí àwọn àyíká ọ̀rọ̀ ìtàn lọ́wọ́ àti ìmúṣẹ ọjọ́ iwájú. Àwọn ìwé apocalypse bí Ìfihàn ń lo ààmì àgbáálá ayé láti fi àwọn òtítọ́ ẹ̀mí hàn dípò ìtòlẹ́sẹẹsẹ àkókò. Ọ̀nà tó mọ irú ẹ̀da yìí ń rí i pé a ka àwọn àkọsílẹ̀ ìtàn pẹ̀lú ìmọ̀ nípa iṣẹ́ ìṣàwárí, nígbà tí a gbọ́ àwọn lẹ́tà nípa àkópọ̀ ẹ̀kọ́ pastorali àti ẹ̀kọ́-ẹ̀mí. Ìtumọ̀ tí ó péye fún irú ẹ̀da ń dẹ́kun àṣìṣe èkó-Ọlọ́run ó sì ń bọ̀wọ̀ fún ìmísí ẹ̀dá kọ̀ọ̀kan tí Ẹ̀mí Mímọ́ darí.
Kí nìdí tí àwọn òǹkọ̀wé Bíbélì fi fi àwọn kókó ìṣọ̀kan hàn nínú àwọn ìwé mẹ́rìndínlọ́gọ́ta?
Àwọn òǹkọ̀wé Bíbélì ṣètò àwọn ìwé wọn lọ́nà mímọ̀ láti fi hàn pé ìtàn ìgbàlà ń ṣẹlẹ̀ nípasẹ̀ àwọn ìlérí tó ń bára lọ. Gẹ́gẹ́ bí a ti fi lélẹ̀ nínú Jẹ́nẹ́sísì 12:2, májẹ̀mú àkọ́kọ́ Ọlọ́run pẹ̀lú Ábúráhámù gbé ìlànà kan kalẹ̀ tó ń ṣe àfọ̀rí nínú gbogbo májẹ̀mú tó tẹ̀lé e. Dípò kí a fi àwọn ẹ̀kọ́ ìwà tí a yà sọ́tọ̀ hàn, àwọn ìtàn Májẹ̀mú Láíláí, àwọn àkójọ ọgbọ́n, àti àwọn ìkìlọ̀ wòlíì, gbogbo wọn ń retí Mèsáyà tí ń bọ̀ tí yóò mú ènìyàn tó bàjẹ́ padà bọ̀ sípò. Ìṣọ̀kan pípé yìí di èyí tí a kò lè fojú rí nígbà tí àwọn òǹkà bá tọpasẹ̀ aṣàtọpasẹ̀ kókó ìtẹ̀lẹ̀ àti ààlà ìwé mímọ́. Àpẹẹrẹ náà ń fi ṣíṣe hàn bí ìgbèkùn ní Bábílónì ṣe ń múra sílẹ̀ fún àjọyọ̀, bí àwọn ẹbọ Lefi ṣe ń ṣàpẹẹrẹ àgbélébùú, àti bí àwọn ìwé ọgbọ́n ṣe ń rí ìmúṣẹ rẹ̀ níkẹyìn nínú Kristi. Mímọ ìlọsókè ìmọ̀ọ́mọ̀ yìí ń dẹ́kun kíkà tí a fọ́n káálẹ̀, ó sì ń bọ̀wọ̀ fún ìdarí Ọlọ́run lẹ́yìn ìkọ̀wé ènìyàn.
Báwo ni ìlànà igbésẹ̀ márùn-ún ṣe ń yí kíkà lọ́nà àìṣeèṣe di ìkẹ́kọ̀ọ́ jíjin?
Ìlànà igbésẹ̀ márùn-ún tó ní ìbáwí rọ́pò kíkà tó fọ́nkáálẹ̀ pẹ̀lú ìkíkà lọ́nà ìfojúsùn. Lákọ̀ọ́kọ́, ìṣàtò àyíká ọ̀rọ̀ ń fi ìtòlẹ́sẹẹsẹ ìtàn, àwọn òǹkà àkọ́kọ́, àti ibi tí ìwé náà wà nínú àkójọ kalẹ̀. Ìkejì, àyẹ̀wò alọ́wọ́bí ń ṣàyẹ̀wò ìtòlẹ́sẹẹsẹ, àwọn ọ̀rọ̀ pàtàkì, àti àwọn àpẹẹrẹ tí a tún ń rí, láìsí fídi lé àwọn àṣàrò òde òní nìkan. Ìkẹta, títọpasẹ̀ kókó ń tẹ̀lé àwọn ìtẹ̀lẹ̀ májẹ̀mú kọjá àwọn Májẹ̀mú, ó ń fi hàn bí àwọn ìlérí ìṣáájú ṣe ń rí ìmúṣẹ nínú Kristi. Ìkẹrin, ìfàhàn ẹ̀kọ́ ń so àwọn òtítọ́ Bíbélì pọ̀ pẹ̀lú ẹ̀kọ́ Kátólíìkì, ó sì ń rí i pé ìlọsókè ìmọ̀-Ọlọ́run kò dáwọ́, ó sì ń yẹra fún ìtumọ̀ tó gbé e lórí ìmọ̀ ẹni kọ̀ọ̀kan. Nígbẹ̀yìn, ìlò àṣàrò ṣíṣe rò ón ń yí òye ọpọlọ́ padà di àwọn ọmọlẹ́yìn tó ń gbé ìgbé ayé. Gẹ́gẹ́ bí àṣà àtọwọ́dọ́wọ́ mímọ́, gbogbo àwọn ọ̀rọ̀ tí Ẹ̀mí Mímọ́ mí sí ń béèrè àkúnlẹ̀bọ àti gbígba ẹ̀mí àtìfẹ́yìntì. Ìlànà ètò yìí ń pa àwọn ìdíwọ́ tí ó wọ́pọ̀ run, bíi ìdàrúdàpọ̀ lórí àwọn ọ̀rọ̀ àtijọ́ tabi ìyàtọ̀ ìtàn. Nípa pípàdé pẹ̀lú àwọn irinṣẹ́ ìkẹ́kọ̀ọ̀ bíi àwọn atokọ-ọ̀rọ̀, àwọn àtọkọ-ìwé, àti àwọn ìwé-ìtumọ̀ èdè àkọ́kọ́, àwọn òǹkà ń gbin ìlànà ìkẹ́kọ̀ọ̀ pẹ̀lú àdúrà tó dúró. Gẹ́gẹ́ bí Jésù ti fi hàn nínú Lúùkù 24:27, àwọn Ìwé Mímọ́ níkẹyìn ń tọ́ka sí iṣẹ́ ìràpadà Rẹ̀, nítorí náà, ibi ìbẹ̀rẹ̀ kọ̀ọ̀kan ń kóra jọ sí òtítọ́ kan náà.
- Mímọ irú ẹ̀da alọ́wọ́bí ń dẹ́kun àìtumọ̀ tó tọ́ nípa fífi ọ̀nà kíkà rẹ bá èrò àkọ́kọ́ tí òǹkọ̀wé náà ní
- Ìlànà igbésẹ̀ márùn-ún ń yí kíkà tó fọ́nkáálẹ̀ di àṣà ìkẹ́kọ̀ọ̀ tó ní ìbáwí àti tó tọ́ nínú ẹ̀kọ́-Ọlọ́run
- Àwọn ètò kíkà tó bá ẹni mọ́lẹ̀ ń rí i pé àwọn tó ń ṣiyèméjì, àwọn onígbàgbọ́ tuntun, àti àwọn ọ̀mọ̀wé tó ti dàgbà gba àwọn ààyè ìbẹ̀rẹ̀ tó rọrùn
- Títọpasẹ̀ kókó ń fi hàn bí májẹ̀mú, ìjọba, àti ìràpadà ṣe ń ran ara wọn nínú gbogbo àwọn ìwé mẹ́rìndínlọ́gọ́ta gẹ́gẹ́ bí ìtàn ọ̀kan tó ń bá a lọ
Àwọn Ìwé Bíbélì Jíjìn Lọ́nà Gíga ń pè ọ́ láti kọjá àwọn àkójọ kíkà sí ojú, kí o sì gba ìrìn àjò ìgbésí ayé kan ti ìṣàwárí mímọ́. Nípa bíbọ̀wọ̀ fún onírúurú irú ẹ̀da, lílo ìlànà tó péye, àti títọpasẹ̀ àwọn kókó Ọlọ́run, ìwọ yóò pàdé ohùn alààyè Ọlọ́run pẹ̀lú ìmọ̀lára àti ìbọ̀wọ̀. Bẹ̀rẹ̀ ìkẹ́kọ̀ọ́ rẹ lónìí, kí àwọn Ìwé Mímọ́ sì ṣe àwòkọ́ṣe ọkàn rẹ, àyà rẹ, àti rírìn rẹ lójoojúmọ́ nínú Kristi.
