Ang Lumang Tipan ay pangunahing nasa Hebreo (at ilang bahagi sa Aramaic); ang Bagong Tipan ay nakasulat sa Koiné Griyego — ang wika ng kalakalan at kultura noong panahon ng Imperyong Romano. Ang mga pagsasalin sa Vietnamese o Ingles ay magandang kasangkapan para sa karamihan ng mga mambabasa; subalit, ang etimolohiya at kahulugan sa diksyunaryo ay minsang nagbibigay liwanag sa isang taludtod: halimbawa, ang mga nuansa ng “pag-ibig,” “biyaya,” “katuwiran” ay nag-iiba-iba sa pagitan ng mga wika.
Huwag gawing banal ang “orihinal na salita”
Isang karaniwang pagkakamali ay ang pilitin ang isang salitang Griyego na maging batayan ng buong teolohiya. Ang konteksto, uri, at paraan ng Simbahan sa pag-unlad sa mga siglo ay nananatiling pangunahing balangkas. Ang mga pagsasalin na may imprimatur, mga kagalang-galang na tagapagpaliwanag, at Doktrina ay tumutulong sa atin na hindi maligaw sa “pop etymology” sa internet.
Mga ligtas na kasangkapan para sa mga nag-aaral nang mag-isa
Maaari mong gamitin ang bilingual (Hebreo–Ingles, Griyego–Ingles interlinear) upang tingnan ang estruktura ng pangungusap; maghanap sa Bible Gateway upang ihambing ang mga pagsasalin; at magbasa ng mga aklat na nagpapakilala sa wika ng Banal na Kasulatan na may pahintulot. Ang pag-aaral ng ilang titik ng Hebreo/Griyego ay tumutulong sa pag-unawa ng mga pangalan — ngunit hindi ito kinakailangan upang mamuhay ng isang mabuting pananampalataya.
Maikling mga prinsipyo
- Palaging tingnan ang buong pangungusap, buong taludtod — huwag “huminto” sa isang ugat na salita.
- Ikumpara ang maraming kagalang-galang na pagsasalin bago magpasya na “mali ang bersyong ito.”
- Magtanong sa pari o sa grupo ng pag-aaral ng Banal na Kasulatan kapag may isang salitang nagdudulot ng malaking debate.
Halimbawa ng paglalarawan: isang salita, maraming kahulugan
Ang salitang Griyego agapē ay madalas na binabanggit kasama ang tema ng pag-ibig sa site; dito ay naglalarawan lamang ng pamamaraan: kapag naghanap ng salita sa diksyunaryo, makikita ng mga kapatid ang maraming kahulugan na nakalista — aling kahulugan ang tama ay nakadepende sa simuno, layon, at aklat (ang liham ni Pablo ay iba sa Ebanghelyo ni Juan pagdating sa ritmo). Gayundin, ang Hebreo shalom ay hindi lamang nangangahulugang “bati” kundi nagmumungkahi ng kabuuan, kapayapaan, kasaganaan sa tipan; kung isasalin lamang ang isang salita nang hindi tinitingnan ang pangungusap, madaling magkamali ng pagkaunawa.
Kailan dapat humingi ng tulong mula sa eksperto?
Kung ang isang pangangaral o video ay naglalagay ng buong pananampalataya sa isang ugat na salita (“sinasabi ng Griyego na…”) nang walang wastong sanggunian mula sa isang tagapagpaliwanag, mag-ingat. Ang mga estudyanteng teolohiya at mga paring sinanay ay may kaalaman sa gramatika, konteksto, at kasaysayan ng pagtanggap — ito ang ligtas na antas na dapat igalang ng mga nag-aaral nang mag-isa. Ang site ay nagmumungkahi na tingnan ang orihinal bilang karagdagang suporta sa mga aprubadong pagsasalin, hindi bilang pinakamataas na kapangyarihan ng sinuman.
