Dikaiosynē (δικαιοσύνη) thường dịch “công chính / nghĩa” — trong Kinh Thánh không chỉ “cá nhân đạo đức” mà tình trạng ngay thẳng trong giao ước: được Thiên Chúa xưng là đoàn tử với Người. Charis (χάρις) là ân sủng, ân ban không đáng — ơn cứu độ khởi sự từ Thiên Chúa. Sōtēria (σωτηρία) là cứu độ: gồm tha thứ, thánh hóa, và hướng tới sự sống đời đời.
Không chia rẽ Phao-lô và Giacôbê bằng một từ
Các thư trả lời các câu hỏi khác nhau; Công giáo đọt đức tin và việc lành trong một mạch ân sủng (xem mục Câu hỏi thường gặp về đức tin và việc lành). Từ nguyên giúp thấy “công chính” trong Rô-ma khác sắc thái “xưng thế nào” so với ngôn ngữ hiện đại — nhưng không thay Giáo lý.
Đọt trong Phụng vụ
Nhiều bài thánh ca và kinh phụng vụ dùng từ “ân”, “cứu độ”, “công chính” theo bản dịch Việt — hãy nghe trong bối cảnh toàn bài đọc Chúa nhật để tránh cắt nghĩa một mục từ vựng.
Sōtēria: cứu độ là hành trình trong hiện tại
Trong một số câu Tân Ước, sōtēria nhấn đang được thực hiện: Thiên Chúa cứu dân Ngài khỏi tội lỗi, sự chết tinh thần, và hướng tới viên mãn — không gói gọn “chỉ sau khi chết”. Điều đó giúp đọt thư Phao-lô mà không chia rẽ “Phao-lô chỉ nói ân” và “Giacôbê chỉ nói việc”: cả hai dùng từ vựng khác nhau để nói một ơn cứu độ đòi hỏi đáp trả thật trong đời sống.
Dikaiosynē và công lý xã hội
Trong Cựu Ước, công chính của Thiên Chúa thường song hành với bảo vệ người nghèo, người ngoài lề. Khi đem từ Hy Lạp sang đời sống hôm nay, đừng thu hẹp “công chính” thành chỉ tư cách cá nhân mà quên trách nhiệm cộng đồng — đây là góc nhìn bổ sung cho các bài “đời sống” khác trên site, không lặp lại nguyên văn các bài ấy.
Tra cứu an toàn: không “Hy Lạp pop” một mình
Khi nghe ai nói “tiếng Hy Lạp gốc có nghĩa là…”, hãy hỏi: có chú giả hay từ điển nào hỗ trợ không? Một lemma không quyết định cả thư Rô-ma; cần câu, đoạn, và Giáo Hội đọt qua thời gian. Bài thuật ngữ này khuyến khích tò mò học thuật nhưng ghim chặt vào Phụng vụ và giáo lý — đó là chỗ trung thực nhất của từ vựng cứu độ.
