Nhiều người mới đọc Kinh Thánh tưởng đó là một cuốn sách duy nhất do một tác giả viết. Thực tế, Kinh Thánh là tuyển tập gồm hàng chục sách — thơ, sử, luật, tiên tri, Phúc âm, thư — được hình thành qua nhiều thế kỷ. Câu hỏi “ai viết?” vì thế phải tách làm hai tầng: tác giả loài người (ngôn ngữ, văn hóa, hoàn cảnh) và tác giả siêu nhiên mà Giáo Hội gọi là Chúa Thánh Thần hướng dẫn để Lời Chúa thật sự là Lời Thiên Chúa cho đến ngày nay (Dei Verbum).
Tác giả loài người: nhiều người, nhiều hoàn cảnh
Môi-se được truyền thống gắn với Năm sách đầu; các Thánh vịnh mang tên vua Đa-vít hay các thầy cả; các sách tiên tri ghi lại lời của I-sai-a, Giê-rê-mi-a, v.v.; Phúc âm gắn với Mát-thêu, Mác-cô, Luca, Gioan; các thư tông đồ mang tên Phao-lô, Phê-rô, Giacôbê… Học giả hiện đại còn thảo luận về tác giả phụ, biên tập, và truyền khẩu trước khi chữ viết cố định — điều đó không làm mất giá trị thần khải mà giúp ta đọt đúng thể loại và ngữ cảnh.
Tại sao Giáo Hội nói Thánh Thần là “tác giả”?
Đức tin Công giáo khẳng định Thiên Chúa là tác giả cuối cùng của Kinh Thánh: qua con người và văn hóa của họ, Thiên Chúa muốn ban cho chúng ta những gì cần cho ơn cứu độ. Do đó ta vừa đọt như văn bản lịch sử (hỏi: tác giả loài người muốn nói gì với độc giả đương thời?) vừa đọt như Lời sống (hỏi: Chúa muốn nói gì với Hội Thánh hôm nay trong hiệp thông với truyền thống?). Hai câu hỏi không loại trừ nhau.
Vì chương trước hết do Thiên Chúa soạn thảo, nên mọi lời Kinh Thánh đều do Thiên Chúa linh hứng và có giá trị để dạy dỗ, cáo trách, sửa trị, dạy người công chính.
— 2 Timôthê 3:16 (ý tham khảo — bản dịch có thể khác nhau)Danh mục (canon): vì sao đúng những sách này?
Câu hỏi “ai chọn sách nào vào Kinh Thánh?” không có câu trả lời kiểu hội nghị một đêm ghi biên bản. Qua nhiều thế kỷ, Hội Thánh trong hiệp thông nhận biết — dưới hướng dẫn Thánh Thần — những sách được đọc, giảng, và coi là mặc khải cho đời sống đức tin. Danh mục Công giáo (gồm các sách Cựu Ước mà Hội Thánh Chúa Giê-su thừa hưởng và toàn bộ Tân Ước) là kết quả chứng nhận cộng đồng, không phải sở thích cá nhân. Khi đọt ở nhà, nên giữ hiệp thông với danh mục giáo xứ dạy: tránh tự thêm sách lạ hoặc bỏ sách Hội Thánh vẫn công bố trong Phụng vụ — đó cũng là cách tôn trọng ý nghĩa “Thánh Kinh của Hội Thánh”.
Linh hứng và trách nhiệm người đọt
Linh hứng bảo đảm Kinh Thánh chân thật theo nghĩa Thiên Chúa muốn ban cho cứu độ, không biến mọi câu thành “tự hiểu tuyệt đối” không cần học hỏi hay mục tử. Thánh Thần hoạt động trong Lời và trong Hội Thánh; do đó giáo dân vừa đọt chậm vừa tra chú giả, hỏi cha xứ, đối chiếu bài đọc Chúa nhật. Thái độ đó tránh hai cực: chủ nghĩa cá nhân (chỉ tôi và quyển sách, khỏi giáo huấn) và thờ ơ (coi Kinh Thánh như chuyện xưa không đụng đời).
Tóm lại
- Kinh Thánh có nhiều tác giả loài người và nhiều thể loại.
- Giáo Hội công nhận chân thật Thánh Kinh trong việc ban cho chúng ta sự thật cần cho cứu độ.
- Đọt kết hợp ngữ cảnh lịch sử và đức tin Hội Thánh tránh hiểu sai.
