Kikundi cha vitabu kinachoitwa “mashairi / hekima” kinajumuisha maandiko yanayoonyesha sanaa ya lugha: Zaburi (nyimbo 150 za maombi na sifa), Mithali (methali za maisha ya kila siku), Ayubu (majadiliano kuhusu mateso yasiyo na sababu), Wimbo wa Nyimbo (mashairi ya upendo kwa njia ya taswira), na katika kanuni ya Katoliki, thêm Hekima ya Siraki na Kitabu cha Hekima. Hapa ndipo wasomaji huja mara kwa mara wanapokuwa wakifanya maombi kwa Neno la Mungu au wanapotafuta lugha ya kuelezea maumivu ya kibinafsi. BibleProject — Hekima ina video za utangulizi wa aina hii; Wikipedia — Fasihi ya hekima inaweka vitabu hivi katika muktadha wa Mashariki ya Kati ya zamani; Bible Gateway inasaidia kusoma Zaburi kwa mzunguko.
Zaburi: maombi ya Kanisa
Zaburi si “neno la Mungu kunifariji” kwa maana ya kawaida — ni neno la mwanadamu lililoinuliwa na Roho Mtakatifu ili Kanisa litumie katika Ibada. Kuna zaburi za furaha, kuna zaburi za kilio, kuna zaburi zinazowalaani maadui (zinahitaji ufafanuzi kuhusu tamaa ya haki si chuki ya kibinafsi). Sala ya Bwana Yesu inategemea uzoefu wa zaburi. Kusoma zaburi 1–2 kila siku, kwa polepole, ni njia “ya kujifunza kuzungumza na Bwana” kwa njia ya kudumu zaidi kuliko hadhi za hisia kwenye mtandao.
“Bwana, tafakari moyo wangu na unijue; nipe mtihani na ujue mawazo yangu.”
— Zaburi 139:23 (tazama — unyenyekevu na kutakaswa)Mithali na Hekima ya Siraki: hekima ya kila siku
Mithali inakusanya sentensi fupi kuhusu haki, ulimi, kazi, familia — lakini sio dhamana: “kufanya mema kutakuletea utajiri” si ukweli wa kimwili katika kila hali (Ayubu mwenyewe alivunja kanuni hiyo rahisi). Hekima ya Siraki inapanua hekima katika maisha ya jamii na ibada; jadi ya Katoliki inathamini kitabu hiki kwa maadili ya waumini. Kusoma kwa roho ya unyenyekevu: hekima ya Biblia inakielekeza kumuogopa Mungu zaidi kuliko mbinu za mafanikio.
Ayubu, Wimbo wa Nyimbo, Hekima
Ayubu anauliza maswali kuhusu maadili ya kumlaumu muathirika; mwishoni mwa kitabu kuna uwepo wa Mungu unaozidi mipango ya maadili finyu. Wimbo wa Nyimbo unachukuliwa katika jadi ya Katoliki kama taswira ya upendo wa Mungu kwa watu au Kristo kwa Kanisa. Hekima ina mazungumzo na fikra za Kigiriki kuhusu roho, haki, na maisha — daraja la utamaduni kabla ya Agano Jipya.
Muhtasari
- Mashairi / hekima: Zaburi, Mithali, Ayubu, Wimbo wa Nyimbo (+ Siraki, Hekima katika kanuni ya Katoliki).
- Kusoma kulingana na aina: mashairi ya maombi tofauti na methali, tofauti na majadiliano ya kifalsafa.
- Ibada ya Kikristo imejaa Zaburi; Wimbo wa Nyimbo una maana ya teolojia.
- Tumia BibleProject / ufafanuzi ili kuepuka kuelewa vibaya neno “ahadi” katika Mithali.
